Yazar: Salih Buğra SEZİŞLİ

Muhammed Rıza Şah, tahta çıktığında henüz gençti. Tahta çıkmasının sebebi, Müttefiklere genç yaşı ve tecrübesizliği sebebiyle zorluk çıkarmayacağının tahmin edilmesiydi. Uzunca bir süre de tahminlerinde yanılmayacaklardı. Aslında İngilizlerin İran tahtı için amacı başkaydı. Tahta eski Kaçar Hanedanı’nın bir üyesi olan Hamid Mirza’yı getirmeyi düşünmektelerdi. Ancak Mirza, Farsça bilmemekteydi ve altı yaşından beri İngiltere’de yaşamaktaydı. Ayrıca… Okumaya devam et SAFEVİLER’İN ÇÖKÜŞÜNDEN, 1979 DARBESİ’NE KADAR İRAN – 4

Rıza Han, 1878’de Mazenderan’da doğdu. Asker kökenli bir aileden gelmekteydi. Henüz 16 yaşında dayısının tavsiyesiyle orduya katıldı. Daha sonra Kazak Tugayı’na katıldı. Cesareti sayesinde orduda hızla yükseldi. Kazak Tugayı’nın Rus komutanı ölünce yerine kendisi geçti ve böylece Kazak Tugayı’nın ilk İranlı komutanı oldu. Kendisi ordunun yabancı komutanlar tarafından idare edilmesinden rahatsızdı. Ayrıca halk, genç Ahmed… Okumaya devam et SAFEVİLER’İN ÇÖKÜŞÜNDEN, 1979 DARBESİ’NE KADAR İRAN – 3

1779’da Zendlerin elinde esir bulunan Ağa Muhammed Han, esaretten kaçarak Kaçarların başına geçti ve Zendlere karşı mücadeleye başladı. 1786’da Tahran’ı başkent yaptılar ve 1794’te Zend hükümdarını esir alıp öldürerek ülkenin güneyini ele geçirdiler ve 1796’da sadece adı kalmış Afşarları da yok ederek ülkenin tamamını yıllar sonra tek bir bayrak altında topladılar. Bu sırada Ruslar, Gürcistan’a… Okumaya devam et SAFEVİLER’İN ÇÖKÜŞÜNDEN, 1979 DARBESİ’NE KADAR İRAN – 2

Safevî Devleti’nin, 1639’da Kasr-ı Şirin Antlaşması’nı imzalamasından sonra, en büyük rakibi olan Osmanlı İmparatorluğu ile aralarındaki şiddetli savaş dönemi sona ermişti. Bu savaş dönemi, ülkenin yıpranmasına sebep olmuş; ülkedeki merkezi yönetimi ve orduyu zayıflatmaya başlamıştı. Ayrıca Doğu-Batı arasındaki ticaret güzergâhının değişmesiyle ülke iktisadi açıdan da zayıflamaya başlamıştı. Şah II. Abbas (1642-1666) bu duruma, orduda gulam… Okumaya devam et SAFEVİLER’İN ÇÖKÜŞÜNDEN, 1979 DARBESİ’NE KADAR İRAN – 1