EDEBİYAT

GEZİ NOTLARI – 1: SAMSUN


Gezmiş olduğum yerlerde bizden öncekilere dair bulduklarımı fotoğraflamaya ve bir arşiv oluşturmaya çalışmaktayım. Geçmiş insanların hayatı, kullanmış olduğu aletler, hayatlarını idame ettirdikleri mekanlar yahut etrafta bizlere geçmişten kalanların hikayeleri ve ne oldukları merakımı celbeden hususlardan olmuştur. Bu ilk yazı uzun süredir yaşamış olduğum Samsun ili sınırlarından başlayacak olup inşallah devamında diğer yerler ile genişleyecek bir yazı dizisi ile tarafımca tutulacak gezi yazısı külliyatının temelini oluşturacaktır. Gezi yazısı olarak ilk deneyimim olduğumdan ötürü ve bu yazıda daha önce sosyal medyada paylaşmış olduğum fotoğrafları paylaşacak olduğumdan bir gezi yazısı kriterine uyar mı uymaz mı bilemiyorum. Lakin eksik kaldığım hususlardan ötürü affınızı rica ederim. Yazı içerisinde kullanacak olduğum fotoğraflar tarafımca çekilmiştir. Bir yerde kullanılmasında yahut paylaşılmasında herhangi bir sakınca görmüyorum ancak en azından nerede kullandığınızı haber verirseniz memnun olurum. Hem tanışmaya da bir vesile olmuş olur. Daha sonraki yazılarımda gezilerimde karşılaştığım insanlardan öğrendiğim hikaye, anektod tarzı ilgi çekeceğini düşündüğüm birkaç eklemeler de yapacağım. Bir temel olması vesilesiyle besmele-i şerif ile yazıma başlıyorum.

~Hasan ORHAN ~


Bismillahirrahmanirrahim. (بِسْمِ اللهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ)


-1-

KOŞACA AHŞAP CAMİİ – SAMSUN/ASARCIK

2024 yılının Sonbahar mevsiminde abim ile birlikte Asarcık’a gezimizde yol üzerinde denk gelmiş olduğumuz bir Ahşap Camii. Samsun’da başka birçok bu formatta ahşap camiler bulunmakta. Ancak Koşaca Ahşap Camii merkezden uzak bir konumda olmasından ötürü sakin bulunduğundan olsa gerek gezip görmeyi ve orada bulunmayı tekrar tekrar istediğim bir yer. Camiinin kurucularının kabirleri tahrip durumda. Bir vakıf eseri olduğunu daha sonradan öğrendim. Camiinin sol tarafından ilerleyen yolda eski bir köprü bulunmakta ve o köprünün altından bir su yolu geçmektedir.

Koşaca Ahşap Camii
22.10.2024 Tarihine Ait Fotoğraf.
Köprü Ayağı ve Geçen Su Yolu
21.12.2024 Tarihine Ait Fotoğraf.

Aşağıdaki fotoğraflarda bulunan el ve ahşap işçilikleri de Samsun Asarcık’ta bulunan Koşaca Ahşap Camii’nden. Böylesi eserleri ihya etmek ve ayakta tutmak çok değerli bir meşgale. Bu eserler geçmişten bizlere miras kalan eşi bulunmaz yadigarlar. Umarım yitip gitmeden değerlerinin farkına varılır.

Koşaca – 1
22.10.2024 Tarihine Ait Fotoğraf.
Koşaca – 2
22.10.2024 Tarihine Ait Fotoğraf.
Koşaca – 3
22.10.2024 Tarihine Ait Fotoğraf.
Koşaca – 4
22.10.2024 Tarihine Ait Fotoğraf.
Camii’nin Üst Katından
21.12.2024 Tarihine Ait Bir Fotoğraf.

-2-

BEKDEMİR AHŞAP CAMİİ – SAMSUN/KAVAK

2024 yılında Yaz mevsimi’nde ailemle Amasya’ya gitmeden önce uğramak için kenara not ettiğimiz lokasyon Bekdemir Ahşap Camii idi. Belki bu yazıların devamında Amasya’da not ettiğim ve fotoğrafladığım kısımları da yayınlarım. Aslında Bekdemir Ahşap Camii, konum olarak Koşaca Ahşap Camii’nin Asarcık tarafından Kavak’a doğru ilerlediğinizde biraz ilerisinde kalan bir camiidir. Yaz mevsiminde uğramış olmamıza rağmen sabah saatleri olsa gerek camiinin olduğu köy sessiz sakindi. Ahşap camiinin aslı orada olup hemen yanı başına yeni bir cami yapılmış. Bekdemir Ahşap Camii’nde Osmanlı döneminin izleri de oldukça fazla. Aslında Bekdemir Ahşap Camii’yi, TRT Haber’de yayımlanan Serdar Kılıç’ın sunmuş olduğu Doğadaki İnsan programından duymuştuk. Amasya’ya gitmeden önce uğradığımız bu camiye iyi ki yolumuz düşmüş ve uğramışız. Aşağıdaki fotoğraflar Bekdemir Ahşap Camii’nin içerisinden yaz ayında çekmiş olduğum fotoğraflardır. Hatta vesilesiyle Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden bir kişi ile telefonla görüşmüşlüğümüz olmuştur. Kendisine buradan selam ve hürmetlerimi iletirim.

Bekdemir – 1
Bekdemir – 2
Bekdemir – 3
Bekdemir – 4

-3-

ORDU KÖYÜ AHŞAP CAMİİ – SAMSUN/ÇARŞAMBA

Yazı biraz Ahşap Camiiler ile doldu ama bu yazıyı başlangıç sayarak diğer yazılarımızda inşallah başka mekanlara da değinmiş oluruz. 2024 yılında Aralık ayında abim ile Samsun’da Kızılırmak’tan Ayvacık tarafında doğru yapmış olduğumuz gezimizde daha önce not etmiş olduğum bir başka ahşap camii ise Çarşamba’da Kızılırmak’a nazır bir konumda yer alan Ordu Köyü’ndeki Ahşap Camii’dir. Ulaşmak ilk etapta bize ne kadar kolay geldiyse köye ulaşmakta biraz güçlük yaşadık. Kızılırmak’a ayağınızı değdirecek mesafede bir yoldan köye ulaşım sağladık. Ancak camii Cuma Mescidi olarak geçtiği için Cuma Namazlarında açık oluyor. Gittiğimizde hem kış mevsiminin yaklaşıyor olması hem de Cuma günü ikindi vaktine doğru olmasından dolayı kapalı idi. İçinden fotoğraf alamadım ancak çekebildiğim fotoğrafları buraya koyuyorum. Camii’de pencere süslemelerinde Mühr-i Süleyman Motifleri bulunmakta idi. Şimdi hemen Yahudi, İsrail, Mason Yıldızı diye atlanan o sembolden. Caminin girişinde yer alan bilgilendirme tablosunda Eserin 1423-24 yıllarında Taceddinoğlu Hasan Bey tarafından yapıldığı bilgisi yer almaktadır.

Çantı (Kurtkapanı) Tekniği Kullanılarak Yapılmış.
19.12.2024 Tarihine Ait Bir Fotoğraf.
Ordu Köyü Camii – 1
Ordu Köyü Camii – 2

-4-

BİR ÇEŞME KİTABESİ – SAMSUN/KAVAK

Samsun’da Kaz Tiridi meşhur, Kaz Tiridi de Kavak, Havza’da meşhur. Kaz tiridi yemek için Kavak’a uğradığımız bir gün ilçede gezinirken yanmış ve tahrip olmuş bir çeşmeye ve burada bulunan bir çeşme kitabesine denk geldik. Çeşme kitabesi çok güzel bir el işçiliğini sunmasına rağmen kazınmış ve tahrip olmuş olduğundan eski ihtişamını kaybetmiş. Bu kitabe de tarihin tozlu raflarına kaldırılmış.

Çeşme Kitabesi.
21.12.2024 Tarihine Ait Fotoğraf.

-5-

BİR MEZAR TAŞI – SAMSUN ÇARŞAMBA

Aynı apartmanda oturduğumuz komşumuz bizi köyü Çarşamba’da misafir etmişti. Namaz kılmak için köyün camisine gittiğimizde orada eski bir mezar taşına denk geldim. Komşumuzun köyü yukarıda bahsettiğim Ordu Köyü’ne yakın bir konumda idi. Kızılırmak’ın öbür yakasındaki komşumuzun köyünde denk geldiğim mezar taşı kitabesinde şunlar yazmakta idi:

Ah minel mevt,
Nice bir ah etmem tazeliğime doymadım,
Çün ecel peymanesi dolmuş murad almadım,
Şu fani cihanda dolu ömür sürmedim,
Takdiri ezel bu imiş bilmedim.

(...)
Mezar Taşı.
12.01.2025 Tarihine Ait Fotoğraf.

Yazıyı burada nihayete erdiriyorum. İnşallah bir diğer yazıda görüşmek dileği ile Allah’a ısmarladık. في أمان الله


NAŞİR: HASAN ORHAN


Yorum bırakın